زندگی نامه رازی
فصل اول: طلوع(تولد)
ابوبکر محمد رازی فرزند زکریا در ماه شعبان سال 285 هجری قمری ؛ 244 خورشیدی در مهد علم و دانش ولادت یافت. زادگاه وی که کتابهای یکی از کتابخانههای عمومی آن در قرن چهارم هجری به ده هزار جلد میرسید شهر ری است که در آن زمان به سرزمین عالمان و دانشمندان علم و ادب وفلسفه مشهور بود.
در دوران نوجوانی رازی با موسیقی روحش را پروراند و به طور تخصصی به نواختن نی پرداخت. سپس به کیمیاگری گرایش یافت. کنجکاوی و میل به دانستن، گرایش رازی به کیمیا برای تحقق رویاها و بلند پروازیهایش را به سوی حقیقتی جهت داد که علم شیمی نام گرفت.
رازی حدوداً 40 ساله بود که برای درمان التهاب چشمانش که ناشی از کار با مواد شیمیایی بود نزد طبیب رفت و در همانجا بود که وقتی با 500 دینار هزینهی تحمیل شده مواجه شد تصمیم به مطالعهی طب گرفت. (اگر رازی در روزگار ما بود علاوه بر طب، یادگیری مکانیک خودرو، تعمیر تلفن همراه، نصب هرگونه سخت افزار و نرم افزار رایانهای و ... را نیز پیگیری مینمود)
رازی برای رسیدن به علم پزشکی ابتدادرسهایی را در همان ری فراگرفت از جمله؛ ریاضیات،ستاره شناسی، مقدمات فلسفه و ادب که بسیار جالب توجه و آمورزنده است.
از آنجا که روحیهی پیشرفت ایرانیان در رازی نیز وجود داشت برای تحصیل علم رهسپار بغداد شد تا در بهترین دانشگاه پزشکی زمان خود که به دست ایرانیان ساخته شده بود و اداره میشد طب بیاموزد و در همان بغداد به علم پزشکی دست یافت و از این رو به ریاست بیمارستان معتضدی بغداد رسید .
سپس به زادگاه خود بازگشت و کار طبابت وپزشکی را در کنار تربیت دانشجو، تالیف کتاب و ادارهی بیمارستان ری دنبال کرد و با دلسوزی و نسبت به فقرا و بینوایان بر خلاف پزشکان دیگرکه وقت خود را صرف درمان حاکمان و پادشاهان مینمودند، تلاش میکرد تا به درمان مردم عادی بپردازد و برای بیماریهای آنها راه علاج بیابد.
فصل دوم: درخشش
رازی را میتوان بنیانگذار شیمی نوین دانست چراکه رازی از نخستین افرادی است که مواد را در دو گروه فلز و شبه فلز تقسیم بندی کرد
رازی همچنین درزیست شناسی نیز صاحب نظر بوده است و اجسام را در 3 دستهی جمادی، نباتی و حیوانی تقسیم بندی کرده است
علاوه بر کشف الکل و جوهرگوگرد توانست از ترکیب مس با سرکه، زنگار ( استات مس) تهیه کند و از آن به عنوان مادهی ضدعفونی کننده استفاده کند. از دستاوردهای وی روشی است که برای تهیهی اسید کلریدریک و اسیدهای دیگر به کار میبرد و در آن از اثر دادن باز بر نمک آن اسید استفاده میکرد. تهیهی اسید سیتریک از نارنج و آرسنیک و کاربرد آن به عنوان مرگ موش از دستاوردهای دیگر رازی است.
اگرچه رازی در درمان بیمارهایش، درمان دارویی را به عنوان آخرین ابزار درمانی به کار میبرد و تلاش میکرد تا با رژیم درمانی بیمار را نجات دهد و در این زمینه نیز خود میگوید که: « هرگاه طبیبی موفق شد بیمارش را با غذا درمان کند به کمال پزشکی رسیده»، اما وی نخستین پزشکی است که به تهیهی داروهای گیاهی میپردازد و بعد از آزمایش آنها روی نمونههای غیر انسانی از این داروها نیز به موقع و به جا در درمان بیمارانش بهره میگیرد.
رازی به دنبال مطالعاتش بر روی آبله مرغان توانست برای نخستین بار ایمنی اکتسابی را تعریف و توصیف کند. در مورد این بیماری به این نتیجه رسید که: « زمانی که فردی به این بیماری مبتلا میشود میتواند آن را به فردی دیگر منتقل کند و اگر از آن نجات یابد بار دیگر به آن مبتلا نخواهد شد)).
در آموزش پزشکی رازی با روی آوردن به تشریح جانورانی نظیر میمون و خرگوش شیوهای نوین را بنا نهاد.
از دیگر ابداعات جالب توجه رازی در پزشکی استفاده از پنبه است. وی برای جلوگیری از ایجاد زخم در بیماران مبتلا به آبله از آن استفاده کرد و آن را برای مراقبت از چشم ، گلو ، پلک، گوش و بینی توصیه کرده است.
در زمینهی اداره و مدیریت بیمارستان یکی از نوآوریهای وی تاسیس بخش بیماران روانی در بیمارستان معتضدی بغداد بوده است.
فصل سوم :خورشيد بيغروب( کتابها و مرگ رازی)
گرچه رازي در سال 304 خورشيدي؛ 313 هجري قمري در زادگاهش چشم از جهان فروبست اما خورشيد نبوغ رازي با آثار ماندگارش هميشه بر تاريخ علم ميتابد. رازي مؤلف و پژوهشگر پرکاري بود. طبق فهرستي که ارائه شده 184 عنوان کتاب در زمينههاي مختلف است که 56 کتاب مرتبط با طب و پزشکی ، 33 كتاب؛ منطق، 7 كتاب؛ رياضيات و اخترشناسي، 10 كتاب؛ تفسير و تخليص كتابهاي فلسفي و پزشكي ديگران، 7 كتاب؛ علوم فلسفي ، 17 كتاب؛ فیزیک ، 6 كتاب؛ الهيات، 14 كتاب؛ كيمياگری و ... .
کتاب الحاوی : اين کتاب بزرگترين دانشنامهي پزشکي است. رازي در آن نظريههاي پزشکي طبيبان پيش از خود را باذکر منبع و بدون تغيير گردآوري کرده است. ابوعلي سينا در تاليف قانون از اين کتاب بهرهي فراوان برده است. اين کتاب در 1297 ميلادي به لاتين ترجمه شده و بارها در اروپا تجديد چاپ گرديد و از کتابهاي دانشکده پزشکي پاريس در 1395 بود.
رازي که به تغذيه به عنوان راهي براي درمان و پيشگيري از بيماري توجه داشت کتابهايي نيز در زمينهي علم تغذيه نگاشته است .
+ نوشته شده در جمعه بیستم دی ۱۳۹۲ ساعت 2:33 توسط علی جهانی
|